Uległość (Michel Houellebecq)

20160630_1851063Na jednym z naszych spotkań wzięłyśmy na warsztat Uległość Michela Houellebecq’a. Stwierdziłyśmy, że warto podyskutować o książce, której fabuła porusza kontrowersyjny temat isamizacji Europy, bardzo aktualny w obecnych czasach. Poza tym książki francuskiego pisarza są raczej dobrym wyborem, postanowiłyśmy sprawdzić jak będzie tym razem.

Powieść przedstawia historię Francois, 40-letniego nauczyciela akademickiego na paryskiej Sorbonie, dość znudzonego życiem (rzec by się moglo, że mamy tutaj do czynienia z typowym houellebecq’owskim bohaterem), samotnego, szukającego chwilowego pocieszenia w ramionach (a raczej między nogami) studentek. W tle obserwujemy kampanię wyborcza przed zbliżajacym się wyborami prezydenckimi. Jest rok 2022. Kandydatów jest dwóch : Francuz i lider partii muzułmańskiej. Wygrywa ten drugi, co powoduje różne reakcje wśród mieszkańców Paryża i także całej Francji.

Uniwersytet, na którym pracuje Francois staje się odtąd uczelnią muzułmańską i wykładowca musi zdecydować, czy zatrzymuje posadę (przechodząc jednocześnie na islam) czy odchodzi i nie zmienia wyznania. W końcu za namowa znajomych, którzy się „nawrócili” i nawet dobrze im się wiedzie i są szczęśliwi, zostaje muzułmaninem, gdyż on sam również chce spełnić się jako małżonek kilku młodych żon.

Powieść utrzymana w dość słodko-gorzkim klimacie, bardzo charakterystycznej dla twórczości Houellebecq’a. Z jednej strony dość humorystyczna (fantazjowanie Francois nt. posiadania kilku żon), z drugiej pesymistyczna przedstawia kontrowersyjną wizje przyszłości nie tylko Francji, ale całej Europy. Można rzec, że postać Francois to przerysowany obraz typowego zagubionego Francuza / Europejczyka / człowieka: na bakier z jakimkolwiek Bogiem, jest obojętny na większość w życiu spraw, samotny (nie ma żony, dzieci, nie interesuje się rodzicami).

Być może właśnie Francois, który mimo odniesienia sukcesów zawodowych w życiu, jest totalnie totalnie wypalony, znudzony i leniwy, potrzebuje jakiegoś bodźca; wskazówek, jak od nowa zacząć ‚żyć’.

Można się tutaj pokusić o stwierdzenie, że Uległość pokazuje wizję przyszłości, tego co stanie się za kilka lat jeśli ludzie w porę się nie obudzą i nie zaczną żyć pełnią życia, wsród przyjaciół i rodziny, doceniając swoją pracę i w cokolwiek wierząc.

Powieść jest mocno symboliczna. Francois inspiruje się w życiu Huysmansem, słynnym przedstawicielem dekadentyzmu. Klimat dekadencki jest mocno odczuwalny książce – traktuje bowiem ona właśnie o schyłku, upadku Francji i w domyśle całej Europy.

Przed lekturą zastanawiałyśmy się, czy będzie sie ona faktycznie szokująca i antyislamska, jak reklamowano ją przed premierą, lecz okazało sie, że nie. Jedyne kontrowersje można przypisać okolicznościom premiery we Francji, która przypadła na 7.01.2015, czyli dzień zamachu na redakcję francuskiego tygodnika satyryczno-politycznego Charlie Hebdo. W wyniku ataku terrorystycznego zginęło kilku rysowników, a Houellebecq (który znany jest ze swoich antyislamskich wypowiedzi i, który notabene miał być bohaterem okładki gazety w tym dniu) postanowił odwołać promocje swojego najnowszego dzieła i ukrył się z dala od mediów.

Wracając do rzekomego antyislamskiego podejścia autora do tematu w książce: nie odnotowałyśmy takiego. Po lekturze zgodnie stwierdziłyśmy, że Francuzi nie gardzą islamem aż tak bardzo jak mogłoby się wydawać, co prawda w tle dzieją się zamieszki, ataki, ale to jedynie tło. Większość ludzi ulega I wcale nie czują się z tego powodu źle. Oczywiście tak przedstawione są nastroje w książce, w rzeczywistości pewnie są zgoła inne.

Podsumowując – warto po nią siegnąć, gdyż jest mocno aktualna i porusza kontrowersyjny temat, który w mediach wraca jak bumerang, co przy okazji każdego zamachu terrorystycznego, które dzieją się obecnie z dużą częstotliwością w Europie. Natomiast nie jest to książka o nienawiści do muzułmanów, temat islamski traktuje dość neutralnie, gdyż w centrum rozważań nie są muzułmanie a zagubieni w dzisiejszym świecie Europejczycy.

Autor: Aneta Gad

Miejsce spotkania: kawiarnia Giselle

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.